Khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước – Động lực chiến lược cho phát triển nhanh và bền vững đất nước

Sáng 25/02/2026, Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Điểm cầu chính đặt tại Phòng họp Diên Hồng, Tòa nhà Quốc hội (số 01 đường Độc Lập, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội), kết nối tới điểm cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; các ban, bộ, ngành, đơn vị sự nghiệp trực thuộc Trung ương và điểm cầu cấp cơ sở ở những nơi có đủ điều kiện. Hội nghị được phát trực tiếp trên các kênh, sóng của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các nền tảng số, tạo điều kiện để cán bộ, đảng viên và nhân dân theo dõi, nắm bắt đầy đủ nội dung nghị quyết.

Hội nghị thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc tiếp tục củng cố, phát triển khu vực kinh tế nhà nước thực sự vững mạnh, hiệu quả, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nhận thức đầy đủ, hành động quyết liệt

Trong tiến trình gần 40 năm đổi mới, quan điểm nhất quán của Đảng ta là phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Quan điểm này tiếp tục được khẳng định và phát triển tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, với yêu cầu hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Việc ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW trong bối cảnh hiện nay không chỉ là sự kế thừa tư duy lý luận đã được thực tiễn kiểm nghiệm, mà còn là yêu cầu khách quan của giai đoạn phát triển mới. Đất nước ta đang đứng trước những thời cơ lớn song cũng đối mặt với không ít thách thức: cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, biến động kinh tế toàn cầu, yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số và phát triển xanh. Trong bối cảnh đó, một khu vực kinh tế nhà nước đủ mạnh, hoạt động hiệu quả, có năng lực điều tiết và dẫn dắt là nhân tố quan trọng bảo đảm ổn định vĩ mô, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và củng cố nền tảng độc lập, tự chủ của nền kinh tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phát triển kinh tế nhà nước phải gắn với đổi mới quản trị hiện đại, nâng cao hiệu quả, bảo đảm vai trò chủ đạo được thể hiện bằng năng lực dẫn dắt, điều tiết và sức lan tỏa thực chất trong toàn nền kinh tế. Đây không chỉ là chỉ đạo mang tính tổ chức thực hiện, mà còn là định hướng có ý nghĩa chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn của Đảng trong hoạch định chính sách phát triển.

Vai trò chủ đạo trong kinh tế thị trường hiện đại: Nội hàm và yêu cầu mới

Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập sâu rộng, khái niệm “vai trò chủ đạo” cần được hiểu đúng, đầy đủ và vận dụng linh hoạt. Vai trò đó không phải là bao cấp, can thiệp hành chính cứng nhắc hay dàn trải nguồn lực; càng không phải là thay thế, lấn át các thành phần kinh tế khác. Trái lại, đó là vai trò nắm giữ những lĩnh vực then chốt, thiết yếu; giữ vị trí chi phối các cân đối lớn của nền kinh tế; bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh tài chính; đồng thời tạo nền tảng để các thành phần kinh tế khác phát triển lành mạnh.

Thực tiễn cho thấy, trong những thời điểm khó khăn, biến động, khu vực kinh tế nhà nước đã đóng vai trò “trụ đỡ” quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, cũng cần nhìn thẳng vào sự thật rằng hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp nhà nước còn chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ; công tác quản trị ở một số nơi còn chậm đổi mới; tình trạng thất thoát, lãng phí, đầu tư dàn trải vẫn tồn tại.

Chính vì vậy, Nghị quyết 79-NQ/TW đặt ra yêu cầu cơ cấu lại toàn diện khu vực kinh tế nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tập trung vào các lĩnh vực then chốt, trọng yếu; áp dụng chuẩn mực quản trị tiên tiến, công khai, minh bạch; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

Đây là bước phát triển mới trong tư duy của Đảng: vai trò chủ đạo không chỉ được khẳng định bằng quy mô, tỷ trọng vốn hay tài sản, mà trước hết phải được thể hiện bằng chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh và sức lan tỏa.

Động lực chiến lược cho tăng trưởng nhanh và bền vững

Mục tiêu đến giữa thế kỷ XXI trở thành nước phát triển có thu nhập cao đòi hỏi Việt Nam phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời bảo đảm ổn định chính trị – xã hội và phát triển bền vững. Trong tiến trình đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò đặc biệt quan trọng ở ba phương diện.

Thứ nhất, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn. Thông qua chính sách tài khóa, tiền tệ, đầu tư công và hệ thống doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực thiết yếu, Nhà nước có điều kiện chủ động điều tiết thị trường, ứng phó kịp thời với biến động bên ngoài.

Thứ hai, dẫn dắt đổi mới mô hình tăng trưởng. Trong những lĩnh vực có tính nền tảng, rủi ro cao, yêu cầu vốn lớn như hạ tầng chiến lược, năng lượng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế nhà nước đóng vai trò mở đường, tạo nền tảng để khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài tham gia, phát triển.

Thứ ba, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội. Thông qua hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập, các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ công thiết yếu, kinh tế nhà nước góp phần bảo đảm an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Nghị quyết 79 vì thế không chỉ là một văn bản điều chỉnh khu vực doanh nghiệp nhà nước, mà là một quyết sách chiến lược gắn với mục tiêu phát triển tổng thể của đất nước trong giai đoạn mới.

Tổ chức thực hiện: Yêu cầu đồng bộ, quyết liệt

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, vấn đề then chốt là tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt, có lộ trình và cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Các cấp ủy, tổ chức đảng phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng; cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch phù hợp với từng ngành, từng lĩnh vực.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các rào cản về pháp lý; phân định rõ chức năng quản lý Nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại doanh nghiệp; bảo đảm nguyên tắc thị trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp nhà nước có ý nghĩa quyết định. Cán bộ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực quản trị hiện đại, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết 79-NQ/TW được tổ chức trang trọng, nghiêm túc tại Phòng họp Diên Hồng – biểu tượng của tinh thần dân chủ, đồng thuận và quyết tâm chính trị cao – là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai thực hiện nghị quyết. Từ nhận thức đến hành động, từ Trung ương đến địa phương, toàn hệ thống chính trị cần vào cuộc đồng bộ, thống nhất.

Củng cố niềm tin, nâng cao vị thế quốc gia

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, năng lực nội tại của nền kinh tế có ý nghĩa quyết định. Một khu vực kinh tế nhà nước vững mạnh, quản trị hiện đại, hoạt động minh bạch sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, nâng cao uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước không chỉ là vấn đề kinh tế thuần túy, mà còn là vấn đề chính trị, xã hội, chiến lược phát triển lâu dài. Đó là bảo đảm để nền kinh tế Việt Nam phát triển đúng định hướng, giữ vững độc lập, tự chủ, đồng thời hội nhập sâu rộng, hiệu quả.

Nghị quyết số 79-NQ/TW và Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai nghị quyết đã gửi đi thông điệp rõ ràng: Đảng ta kiên định mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo bằng chất lượng và hiệu quả thực chất. Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn xã hội, kinh tế nhà nước sẽ tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Đinh Thị Trúc Ngân