24/11 – NGÀY VĂN HÓA VIỆT NAM: BỒI ĐẮP VĂN HÓA TRONG ĐẢNG TỪ MỖI VIỆC LÀM, MỖI TRÁCH NHIỆM

Văn hóa không chỉ được nhận diện qua những giá trị được lưu giữ, mà còn được nhìn thấy trong cách một tổ chức thực hiện trách nhiệm, cách mỗi cán bộ ứng xử với công việc và cách tập thể cùng hướng tới mục tiêu chung. Với các tổ chức đảng trong Đảng bộ các cơ quan Đảng thành phố Đồng Nai, xây dựng văn hóa trong Đảng trước hết phải bắt đầu từ chính chất lượng tham mưu, tinh thần trách nhiệm, kỷ luật phối hợp và sự nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.

24/11 – từ một dấu mốc văn hóa đến trách nhiệm xây dựng văn hóa trong Đảng

Ngày 24/11 hằng năm là dịp để nhìn lại những giá trị làm nên sức mạnh tinh thần của dân tộc, đồng thời nhắc nhở về trách nhiệm xây dựng và phát huy văn hóa trong đời sống xã hội. Đối với công tác xây dựng Đảng, văn hóa càng không phải là vấn đề đứng ngoài công tác chính trị, tư tưởng, tổ chức hay cán bộ, mà thấm sâu vào phương thức lãnh đạo, phong cách làm việc, đạo đức công vụ, tinh thần nêu gương và cách mỗi tổ chức hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển; đồng thời đặt yêu cầu xây dựng văn hóa trong Đảng và hệ thống chính trị, trong các cơ quan, đơn vị. Những quan điểm đó tiếp tục được cụ thể hóa trong các chủ trương, quy định của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng và xây dựng Đảng trong tình hình mới.

Đặt trong thực tiễn hiện nay, yêu cầu xây dựng văn hóa trong Đảng càng trở nên cụ thể. Đó là văn hóa trách nhiệm trước công việc; văn hóa tôn trọng nguyên tắc; văn hóa phối hợp; văn hóa lắng nghe và đối thoại; văn hóa sử dụng thông tin; văn hóa ứng xử trên không gian mạng; và cao hơn hết là văn hóa nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Văn hóa trong Đảng trước hết được đo bằng chất lượng công việc

Đối với Đảng bộ các cơ quan Đảng thành phố Đồng Nai, đặc thù nổi bật là các tổ chức đảng trực thuộc gắn với các cơ quan tham mưu, giúp việc Thành ủy và những đơn vị thực hiện nhiệm vụ chính trị quan trọng. Vì vậy, một biểu hiện rất cụ thể của văn hóa trong Đảng chính là chất lượng thực hiện nhiệm vụ tham mưu, phục vụ.

Một văn bản tham mưu có chất lượng không chỉ đúng thể thức, đúng quy trình mà phải đúng chủ trương, sát thực tiễn, có khả năng tổ chức thực hiện và hạn chế tối đa những vấn đề phát sinh sau khi ban hành. Một báo cáo có giá trị không chỉ ở số lượng trang mà ở khả năng chắt lọc thông tin, nhận diện đúng vấn đề và đề xuất được giải pháp. Một cuộc họp hiệu quả không chỉ ở việc đầy đủ thành phần mà ở chỗ vấn đề được làm rõ, trách nhiệm được xác định và công việc sau cuộc họp được triển khai đến nơi đến chốn.

Thực tiễn hoạt động của Đảng bộ cho thấy khối lượng công việc tham mưu, phục vụ ngày càng lớn, yêu cầu ngày càng cao. Chỉ riêng trong năm 2025, các cơ quan, đơn vị thuộc Đảng bộ đã tham mưu, phục vụ ban hành hơn 498 văn bản của Đảng ủy. Con số ấy không đơn thuần phản ánh khối lượng công việc. Đằng sau mỗi văn bản là quá trình nghiên cứu, tổng hợp, phối hợp, thẩm định và chịu trách nhiệm về nội dung.

Từ đó có thể thấy, văn hóa công việc chính là một thước đo quan trọng của văn hóa trong Đảng. Làm việc có nguyên tắc nhưng không máy móc; chủ động nhưng không tùy tiện; phối hợp chặt chẽ nhưng không đùn đẩy; tham mưu thẳng thắn nhưng đúng thẩm quyền; xử lý công việc nhanh nhưng không xem nhẹ chất lượng. Những yêu cầu tưởng như rất bình thường ấy lại tạo nên chuẩn mực văn hóa của một tổ chức.

Văn hóa phối hợp bắt đầu từ việc không để công việc “đi tìm người chịu trách nhiệm”

Trong hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc, một nhiệm vụ thường liên quan đến nhiều bộ phận, nhiều lĩnh vực và nhiều cấp độ trách nhiệm. Vì vậy, chất lượng phối hợp là một biểu hiện trực tiếp của văn hóa tổ chức.

Một tập thể có văn hóa không phải là tập thể không có khác biệt. Đó là tập thể biết thống nhất trên cơ sở nguyên tắc, tôn trọng chức năng, nhiệm vụ của nhau và đặt yêu cầu chung lên trên lợi ích riêng của từng bộ phận.

Trong thực hiện nhiệm vụ, nếu mỗi cá nhân chỉ hoàn thành “phần việc của mình” mà không quan tâm đến kết quả cuối cùng, công việc vẫn có thể hoàn thành về thủ tục nhưng chưa chắc đạt yêu cầu về chất lượng. Ngược lại, khi mỗi người chủ động nhận diện phần việc của mình, đồng thời kịp thời phối hợp với những bộ phận liên quan, trách nhiệm cá nhân và sức mạnh tập thể sẽ được phát huy.

Đó cũng là lý do yêu cầu “6 rõ” trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, gồm rõ người chủ trì, rõ người phối hợp, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm và rõ kết quả, không chỉ là phương pháp quản lý công việc. Ở một góc độ sâu hơn, đó còn là biểu hiện của văn hóa trách nhiệm.

Văn hóa ấy giúp hạn chế tình trạng việc khó thì chờ, việc chung thì đẩy, việc phát sinh thì tìm nguyên nhân bên ngoài. Thay vào đó là tinh thần cùng chịu trách nhiệm về kết quả chung.

Văn hóa nêu gương trong thời đại số: không chỉ nói đúng mà còn phải ứng xử đúng

Không gian số đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức tiếp nhận, chia sẻ và lan truyền thông tin. Đối với cán bộ, đảng viên, đây không chỉ là vấn đề kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn là vấn đề văn hóa và trách nhiệm chính trị.

Một thông tin chưa được kiểm chứng nhưng được chia sẻ từ một tài khoản cá nhân vẫn có thể tạo ra tác động xã hội. Một bình luận thiếu chuẩn mực có thể làm giảm uy tín của cá nhân và tổ chức. Một nội dung được tạo ra bằng công cụ trí tuệ nhân tạo có thể nhanh hơn, đẹp hơn nhưng không vì thế mà tự động đúng.

Vì vậy, trong môi trường số, văn hóa của cán bộ, đảng viên phải được thể hiện bằng khả năng kiểm chứng trước khi chia sẻ, cân nhắc trước khi phát ngôn, chịu trách nhiệm trước khi sử dụng thông tin.

Đặc biệt, khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu, tổng hợp và xử lý thông tin, yêu cầu về trách nhiệm của người sử dụng càng cao. Công nghệ có thể hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp, phân tích; nhưng không thể thay thế trách nhiệm chính trị, năng lực thẩm định và phán đoán của cán bộ, đảng viên.

Đây chính là một phương diện mới của văn hóa trong Đảng: văn hóa số gắn với văn hóa chính trị, văn hóa công vụ và trách nhiệm nêu gương.

Từ những mô hình cụ thể để biến văn hóa thành việc làm hằng ngày

Văn hóa trong Đảng sẽ khó tạo được sức sống nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu hoặc các cuộc sinh hoạt theo chuyên đề. Giá trị của văn hóa phải được thể hiện qua những cách làm cụ thể, có người thực hiện, có kết quả và có khả năng lan tỏa.

Trong Đảng bộ các cơ quan Đảng thành phố Đồng Nai, việc triển khai mô hình “Chi bộ chủ động nắm bắt, định hướng tư tưởng” là một hướng tiếp cận như vậy. Điểm quan trọng của mô hình không chỉ nằm ở việc nắm tình hình tư tưởng, mà ở sự chuyển biến từ chờ thông tin đến chủ động nhận diện vấn đề; từ phản ứng khi có vụ việc đến thường xuyên theo dõi, trao đổi, định hướng; từ xử lý tình huống đơn lẻ đến xây dựng môi trường sinh hoạt chính trị lành mạnh trong chi bộ.

Cùng với đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từng bước được gắn với việc nâng cao khả năng chủ động cung cấp thông tin, lan tỏa thông tin tích cực và xây dựng niềm tin. Hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy từ khi được thành lập đã từng bước hình thành mạng lưới thông tin, tuyên truyền và đấu tranh trên không gian mạng, góp phần đưa yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành nhiệm vụ thường xuyên hơn ở các tổ chức đảng.

Những cách làm đó cho thấy một điều: văn hóa không phải là một khái niệm xa xôi. Văn hóa được tạo nên từ cách chi bộ tổ chức sinh hoạt, cách cấp ủy giải quyết công việc, cách cán bộ tham mưu một văn bản, cách đảng viên phát ngôn trên mạng xã hội và cách mỗi người chịu trách nhiệm với phần việc của mình.

Ngày Văn hóa chỉ có ý nghĩa khi văn hóa trở thành việc làm mỗi ngày

Kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam vì vậy không chỉ là dịp để nhắc lại những giá trị văn hóa đã được hình thành và trao truyền qua lịch sử. Đối với mỗi tổ chức đảng, đây còn là dịp tự soi lại chính mình: chất lượng tham mưu đã thực sự đáp ứng yêu cầu chưa; phối hợp công việc đã thực sự hiệu quả chưa; tinh thần trách nhiệm đã đủ cao chưa; việc nêu gương đã trở thành tự giác chưa; ứng xử trên không gian mạng đã phù hợp với trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên chưa?

Xây dựng văn hóa trong Đảng không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ một văn bản được nghiên cứu kỹ hơn, một nhiệm vụ được hoàn thành đúng hạn hơn, một cuộc phối hợp trách nhiệm hơn, một ý kiến được lắng nghe đầy đủ hơn, một thông tin được kiểm chứng trước khi chia sẻ và một cán bộ dám nhận trách nhiệm khi công việc chưa đạt yêu cầu.

Với Đảng bộ các cơ quan Đảng thành phố Đồng Nai, bồi đắp văn hóa trong Đảng cũng chính là xây dựng văn hóa tham mưu, văn hóa trách nhiệm, văn hóa phối hợp, văn hóa nêu gương và văn hóa phục vụ nhiệm vụ chính trị. Mỗi tổ chức đảng làm tốt hơn một việc, mỗi cán bộ, đảng viên trách nhiệm hơn một chút, chất lượng chung của cả Đảng bộ sẽ được nâng lên.

Từ Ngày Văn hóa đến văn hóa mỗi ngày, điều quan trọng nhất không phải là chúng ta nói bao nhiêu về văn hóa, mà là văn hóa được nhìn thấy như thế nào trong chính công việc chúng ta làm. Bởi suy cho cùng, văn hóa của một tổ chức đảng không chỉ nằm trong những điều được nói ra, mà được khẳng định bằng chất lượng công việc, bằng trách nhiệm và bằng niềm tin mà tổ chức ấy tạo dựng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Đinh Ngân